Pączki brzozy - właściwości lecznicze i zastosowanie

Pąki brzozy - Betulae gemmae

Pączki brzozy zbiera się zimą i wczesną wiosną z gałązek brzozy zwisłej (czyli białej,  brodawkowatej) – Betula pendula Roth. (Betula verrucosa Ehrh., Betula alba L.), wtedy gdy liście nie pojawiły się jeszcze na gałęziach. Zawierają one wtedy najwyższe stężenie substancji leczniczych. Następnie suszy się je w przewiewnym miejscu. Takie pączki można zjeść na surowo w trakcie spacerów, można też z zasuszonych pączków robić np. herbatki. Wspomagają mechanizmy odpornościowe organizmu, działają moczopędnie i oczyszczająco na drogi moczowe, pomagają w pozbyciu się toksyn i szkodliwych produktów przemiany materii, a na dodatek działają przeciwnowotworowo.

Co zawierają: żywice, trójterpeny lupanowe (betulina, kwas betulinowy), saponiny, flawonoidy, aminokwasy, kwas salicylowy, olejek eteryczny, witaminy (P, C, B), garbniki, śluzy, fitohormony, fitosterole. 

fot. https://atlas.roslin.pl/plant/6470

fot. https://atlas.roslin.pl/plant/6470

fot. https://atlas.roslin.pl/plant/6470

Jakie działanie lecznicze mają pączki brzozy?

• Działają moczopędnie.

• Mają właściwości żółciopędne i dlatego też stosuje się je w chorobach wątroby i dróg żółciowych.

• Zapobiegają odkładaniu się osadów i kamieni moczowych w układzie moczowym.

• Działają oczyszczająco na drogi moczowe.

• Pobudzają przemianę materii, zwiększają wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii.

• Regulują gospodarkę hormonalną i wodno-elektrolitową.

• Działają przeciwzapalnie.

• Odtruwająco.

• Wzmacniająco.

• Antyseptycznie.

• Przeciwgrzybiczo.

• Odkażająco.

• Działają wykrztuśnie, dezynfekują drogi oddechowe. Dlatego też stosowane są przy bronchicie, chorobach dróg oddechowych.

• Przeciwgorączkowo.

• Przeciwartretycznie.

• Z pączków brzozy  przygotowuje się kąpiele skuteczne w leczeniu przewlekłych egzem.

• Mają działanie przeciwnowotworowe (1)

Ciekawostki

• Brzoza uważana była dawniej za symbol Matki Ziemi, drzewo mądrości i wieczności, która potrafi wyleczyć nie tylko nasze ciało, a również i duszę.  Wedle wierzeń ma ona właściwości chroniące od czarów i uroków, a jednocześnie przynosi ludziom szczęście i powodzenie. Dawniej gałązki brzozy wieszano na drzwiach domów i zagród, aby chroniły ludzi i zwierzęta przed złem. Zakładano też, że wszystkie przedmioty wykonane z drewna brzozy posiadają taką moc. Gałązek brzozowych używano również przy różnych obrzędach religijnych, np. dekoracji chat i ołtarzy na Zielone Święta i Boże Ciało. Bydło na pierwszy wiosenny wypas zaganiane było brzozowymi witkami, uważano bowiem, że wówczas krowy dadzą tyle mleka, co brzoza soku w ciągu roku. Młode brzozowe witki wkładano pod prześcieradło lub poduszkę chorego by wyciągnąć chorobę, odegnać ból głowy lub senne koszmary.

• Brzoza to drzewo, które unika terenów zapromieniowanych, a rosnąc na nich działa odpromieniająco. Neutralizuje niekorzystne promieniowanie cieków wodnych. Przebywanie w brzozowym zagajniku działa uspokajająco i wzmacniająco. Warto trzymać żywe gałązki brzozy w pokoju, gdzie znajduje się telewizor lub komputer. 

Jak stosować pączki brzozy?

Napar z świeżych lub suchych pączków brzozy 

2 łyżki rozdrobnionych pączków zalać 400 ml wody wrzącej. Przykryć i odstawić na pół godziny, przecedzić. Pić 3-4 razy dziennie po100-200 ml przez 2-3 tygodnie. W chorobach skórnych pić 2x dziennie po 200 ml przez 1-3 miesiące.

Proszek z pączków

Ususzone pączki brzozy mielimy w młynku do kawy. Zażywamy 2-3 razy dziennie po małej łyżeczce proszku w celach odżywczych, odtruwających i wzmacniających.

Miód z pączkami brzozy

Aby zrobić taki miodzik bierzemy szklankę miodu, dodajemy pół szklanki zmielonych pączków brzozy oraz ¼ szklanki alkoholu (40%) i wszystko dokładnie mieszamy. Przyjmujemy po łyżce rano i wieczorem. Stosujemy jako środek odżywczy, wzmacniający i odtruwający.

Intrakt stabilizowany 

Szklankę rozdrobnionych pączków brzozy zalać 500 ml gorącego alkoholu 40-60%, następnie odstawić w ciemne miejsce na 1-2 tygodnie i przefiltrować. Zażywać 3x dziennie po 15 ml w 100 ml wody. Po rozcieńczeniu (1 łyżka na szklankę wody zdrojowej) preparat możemy stosować do płukanek, okładów oraz przemywania. W stanie nierozcieńczonym do pędzlowania opryszczki, owrzodzeń i różnych wyprysków. 

Zobacz jeszcze:

• O liściach brzozy przeczytasz tu: http://eprzyprawy.blogspot.com/2015/03/lisc-brzozy-oczyszcza-odchudza-i-leczy.html
• Czaga (czyr brzozowy, czarna huba brzozowa, włóknouszek ukośny) Jest to grzyb występujący na brzozie i tworzący na niej guzowate narośla. Wzmaga odporność organizmu i hamuje rozwój komórek nowotworowych: http://eprzyprawy.blogspot.com/2021/02/czyr-brzozowy-sposob-na-raka-wasciwosci.html
• A tu przeczytasz o jeszcze innych pączkach wykorzystywanych w ziołolecznictwie: http://luskiewnik.strefa.pl/gemmoterapia/Podstawy_gemmoterapii2.pdf

Gdzie można kupić pączki brzozy?

Można je kupić tutaj: KLIK

Źródła:

- https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0201949

- http://www.rozanski.ch/gemmoterapia/preview/pages/p8.htm

- Górnicka J.: Apteka Natury Poradnik zdrowia; Wydanie IV; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski Janki

- Tyszyńska - Kownacka Danuta, Starek Teresa: Zioła w polskim domu; Wydawnictwo WATRA; Warszawa 1988 

-  Gumowska I.: Ziółka i my; Wydawnictwo PTTK „KRAJ”; Warszawa 1984